Konut mu, mevduat mı, dolar mı, arsa mı?

Paranızı hangi yatırım aracında değerlendirirseniz en doğru yatırımı yapmış olursunuz; konut mu, mevduat mı, dolar mı, arsa mı?

Para piyasalarının bugünkü gibi çalkantılı olduğu dönemlerde bu soruya yanıt vermek kolay değil. Gelin, birlikte yatırım araçlarının getirilerini karşılaştırarak yanıt arayalım. Alternatif yatırım araçlarını sırasıyla inceleyerek başlayalım…

 

  • BANKA MEVDUATI

Birikiminizi değerlendirmenin en basit yolu, bir bankada vadeli mevduat açmak. Mevduatın doğru yatırım olup olmadığını anlamak için bakmamız gereken yer, faiz oranları. Şu anda bankalar mevduata ortalama yüzde 8 faiz veriyor. Bu yeterli bir oran mı? Yanıt vermek için enflasyonun ne kadar olduğuna bakmalıyız. Türkiye İstatistik Kurumu’na göre yıllık enflasyon şu anda yüzde 11.39 seviyesinde. Demek ki, bankalar mevduata enflasyonun altında faiz veriyor. Bu, bankaya konulan paranın enflasyon karşısında erimesi demek. Bugünkü koşullarda faiz doğru bir yatırım değil…

  • KONUT

Dünyada mekan, ahirette iman, demişler. Belki de bu düşüncenin etkisiyle, yatırım deyince Türk insanının önemli bir kısmının aklına konut gelir. İyi de acaba konut ne kadar kazandırıyor?

Gayrimenkul fiyatlarını sahadan gelen verilerle izleyen data kuruluşu Endeksa’ya göre 2015-2020 arasındaki 5 yıllık dönemde İstanbul’da konut fiyatları yüzde 12 artış gösterdi. Aynı dönemde enflasyon yüzde 78’di. Kısacası son 5 yılda İstanbul’da konut fiyatları reel olarak ciddi oranda geriledi.

Buna karşılık 2010-2015 arasındaki dönem fena değildi. Merkez Bankası Konut Fiyat Endeksi, 2010 yılında 48.13 seviyesindeyken, 2015 yılında 84.50 seviyesine  yükseldi. Yani bu dönemde konut fiyatları yüzde 75 arttı. Enflasyon bu dönemde yüzde 44 olmuştu.

Demek ki, konut belirli dönemlerde yüksek getiri sağlarken belirli dönemlerde tökezliyor ve enflasyonun gerisinde kalıyor. Bir istikrarsızlık söz konusu…

 

 

  • ARSA

Farklı yatırım araçlarının getirileri arasında yapılan karşılaştırmalara bugüne kadar arsa dahil edilmiyordu. Bunun sebebi, yasal mevzuata uygun, ifraz, parselasyonu yapılmış arsalara dair veri setinin bulunmamasıydı. Yeşil Vadi Arsa Ofisi’nin 20 yıla uzanan verileri, arsa fiyatlarını yıllar içinde izleyerek farklı yatırım araçlarıyla kıyaslamayı mümkün kıldı.

2010 yılında Yeşil Vadi Arsa Ofisi’nin Trakya’da, Büyükyoncalı, Kapaklı, Misinli ve Marmaracık bölgelerindeki projelerinin ortalama parsel fiyatı 36 bin liraydı. Aradan geçen 10 yılda ortalama fiyat 142 bin liraya yükseldi ve yatırımcısına, 2010-2020 arasındaki dönemde yüzde 294 getiri sağladı. Aynı dönemde Merkez Bankası’nın Konut Fiyat Endeksi ise yüzde 156 arttı. Özetle on yıllık zaman diliminde arsa fiyatlarındaki artış konutu ikiye katladı.

Bir de 5 yıllık zaman dilimine bakalım: 2015-2020 arasındaki 5 yılda Yeşil Vadi Arsa Ofisi’nin Trakya’nın farklı bölgelerinde bulunan, ifrazı, parselasyonu yapılmış projelerinin ortalama fiyatı yüzde 81 arttı. Yukarıda gördük, Endeksa’nın verilerine göre bu dönemde İstanbul’daki konut fiyat artışı yüzde 12 olmuştu. Özetle, Trakya’daki ifrazı yapılmış arsa fiyatları, 5 ve 10 yıllık dönemlerde konut fiyatlarındaki artışı ciddi oranda solladı.

 

  • DÖVİZ

Türk insanının sevdiği bir başka yatırım aracı döviz, yani dolar ve euro’dur. Dolar ve Euro, son 2 yılda dünya piyasalarında yaşanan değişimin etkisiyle gelişen ülke paraları ve bu arada TL karşısında hızlı değer artışları yaşadılar. Bununla birlikte tıpkı konut gibi doların da istikrarsız bir seyir izlediği görülüyor. Bazı yıllar dolardaki değer artışı hızlı, bazılarında yavaştı. Nitekim “1 TL=1 dolar olur mu?” diye konuşulduğu 2005 ile 2010 arasındaki 5 yıllık dönemde dolar, TL karşısında sadece yüzde 11 artmıştı. Bu dönemde enflasyon yüzde 52,04’tü. Kısacası 2005-2010 arasında dolar yatırımı yapanların parası reel olarak erimişti. Aynı dönemde Yeşil Vadi’nin Tekirdağ Kapaklı ve Büyükyoncalı’daki arsa projelerinin ortalama parsel fiyatı ise yüzde 114 artmıştı.

Başka bir döneme, 2010 ile 2015 arasındaki 5 yıla bakalım… Bu dönemde dolar TL karşısında yüzde 82 değer artışı sağladı. Söz konusu dönemde arsa fiyatındaki artış oranı ise yüzde 120 olarak gerçekleşti.

Dolar, 2015-2020 arasındaki dönemde nihayet atağa kalktı ama görüldüğü gibi önceki dönemlerde enflasyonun ve arsadaki fiyat artışının ciddi oranda gerisinde kaldı…

 

 

UZUN VADEDE HANGİSİ CAZİP?

Bu yazının başlığındaki soruya daha kesin bir yanıt bulmak için bir de uzun vadeye bakalım: 20 yıllık zaman diliminde hangisi daha çok kazandırdı, arsa mı, dolar mı?

2000 ile 2020 arasındaki 20 yıllık dönemde enflasyon yüzde 1.370 arttı. Aynı dönemde dolar, TL karşısında yüzde 993 artış göstedi. Yani dolar uzun vadede yatırımcısına reel olarak kaybettirdi.

Aynı dönemde Yeşil Vadi’nin Kapaklı ve Büyükyoncalı’daki arsa projelerinin ortalama parsel fiyatı ise yüzde 2.700 arttı. Kısacası 20 yıllık dönemde de arsanın getirisi doları katladı.

 

Son söz: Veriler, istikrarlı getiri için en iyi seçeneğin arsa olduğunu gösteriyor.